Шляхціц Завальня, або Беларусь у фантастычных апавяданнях — Ян Баршчэўскі

Упершыню апублікаваная па-польску ў 1846 годзе, кніга «Шляхціц Завальня, або Беларусь у фантастычных апавяданнях» з’яўляецца адным з найранейшых твораў беларускай літаратуры. Ля ачага Завальні сяляне, шляхціцы і вандроўнікі складаюць гісторыі пра ведзьмаў, няспынныя душы, зачараваныя лясы і прывідныя палі бітваў.

Зборнік Баршчэўскага спалучае фальклор, народны хоррор і палітычную алегорыю. За яго звышнатуральнымі постацямі і дзівоснымі краявідамі хаваюцца зашыфраваныя ўспаміны народа, які змагаецца за захаванне сваёй ідэнтычнасці. Дзякуючы спалучэнню вуснай традыцыі, гатычнага ўяўлення і гістарычнага сведчання, кнігу назвалі «еўрапейскім вуду» — адметным беларускім унёскам у сусветную літаратуру.

Гэтае выданне з’яўляецца першым поўным перакладам апавяданняў Баршчэўскага на англійскую мову, апублікаваным разам з дзвюма дадатковымі гісторыямі: «Драўляны дзед і жанчына-інсект» (1846) і «Душа не ў сваім целе» (1849). Пераклад Волі Яноўскай, ілюстрацыі Насты Лі.