Проста з любові
NewIn Belarusian · Па-беларускуPaperback
Hanna KandraciukГанна Кандрацюк

Проста з любові

Simply Out of Love: Reportage Portraits of Memory

$35.00
Author
Hanna KandraciukГанна Кандрацюк
Year
2025
Language
Belarusian
Binding
Paperback · 220 pp.
Condition
New
ISBN
9788397223226

Пра кнігу

Пад вокладкай – сем падарожных партрэтаў: Кастуся Каліноўскага, Ежы Папялушкі, святой Марыі (Петручук), Алеся Пушкіна, Юркі Гіля, Надзеі Артымовіч, Юры Гумянюка.

А вось як пра кніжку напісаў Уладзімір Някляеў:

“Даўно не чытаў я нічога з такім задавальненнем, як рэпартажы Ганны Кандрацюк, сабраныя штотыднёвікам “Ніва”для яе новай кнігі. Па сутнасці іх можна аднесці да нон-фікшн, жанру сучаснай літаратуры, бо ў іх заяўляюць пра сябе, даводзяць сваё і дзейнічаюць дзесяткі рэальных персанажаў са сваімі лёсамі і характарамі, якія кожны па-свойму ацэньваюць гістарычную ролю, трактуюць лёс і характар галоўнага героя: ці гэта паэт Гумянюк, ці рэвалюцыянер Каліноўскі. Прычым, ацэнкі гэтыя, як і ёсць яно ў рэальным жыцці, далёкія ад супадзенняў, часам проста процілеглыя.

Вось, да прыкладу, рэпартаж пра Кастуся Каліноўскага, праўда пра якога, як сцвярджае аўтарка рэпартажу (у чым я згодны з ёй) сказана не ў гістарычных трактатах, а ў мастакай літаратуры: у рамане Уладзіміра Караткевіча “Каласы пад сярпом тваім”, аповесці Сакрата Яновіча “Сярэбраны яздок”, паэме Аркадзя Куляшова “Хамуціус”.

Ёсць яна і ў рэпартажы:

— Вы любіце Кастуся?

— Так, моцна.

— Хто для цябе Каліноўскі?

– Цэнтральная постаць, якая звязана з незалежнасцю Беларусі.

Гэта адно. Тое, пра што пісаў у сваім рамане Уладзімір Караткевіч, ці маляваў на сваім палатне мастак Пётра Сергіевіч.

А вось іншае.

«А вам навошта той Каліноўскі?.. Ці вам у той “Ніве” не хапае пісаць пра нармальных людзей? Навошта вам “насвятляць” таго мяцежніка?.. Ён не пераносіў праваслаўнага духу. Не трэба яго славіць і асвятляць. Хай яго палякі сабе бяруць і хваляць».

І дзе ж чуе такое аўтарка рэпартажу? У Мастаўлянах. Вёсцы, якая лічыцца радзімай Каліноўскага, жыхары якой прыгадваюць, як аднойчы прыехалі да іх вучоныя з Беларусі і завялі такую гутарку: “Мы прыехалі да вас, бо тут, у вашай вёсцы, нарадзіўся вялікі чалавек…” – а адзін дзед адпаліў ім, сказаў “каб яны тут не разводзіліся пра вялікіх людзей, бо тут, у Мастаўлянах, усе нараджаліся маленькімі”.

Як залацінка, метафара бліснула!.. А за ёй характар. А за характарам лёс. Дзеда. Вёскі. Народа.

Гэта не праўда пра Каліноўскага. Гэта наша праўда пра саміх сябе. І ўжо толькі таму, што яна тут выказаная так, як нідзе болей, варта прачытаць гэтую кнігу, бо ў Ганны Кандрацюк ёсць рэдкі чалавечы і пісьменніцкі дар: заўважаць, як бліскаюць у смецці быту залацінкі жыцця”.

In English

Seven travelling portraits in reportage form: Kastuś Kalinoŭski, Jerzy Popiełuszko, St. Maria (Petruczuk), Aleś Puškin, Jurka Hil, Nadzieja Artymowicz and Jury Humianiuk. The pieces were written for the Białystok Belarusian weekly 'Niva' and let dozens of real people speak, often with sharply differing views of the book's central figures. In an appraisal printed on the cover, Uładzimir Niakliajeŭ praises the author's rare gift for noticing the glints of life amid everyday clutter.

Hanna Kandraciuk is a Belarusian writer and journalist from Podlasie in Poland, long associated with the Białystok Belarusian weekly 'Niva'. She received the Giedroyc Prize for her book of stories about the people of the Białowieża Forest.

More by Hanna Kandraciuk

More from Centre for Belarusian Culture in Białystok